سرخط ویژه
خانه » گفتگو » گفت‌و‌گوی «قانون بچه‌ها» با طیبه محمد / شاهنامه هویت ماست

گفت‌و‌گوی «قانون بچه‌ها» با طیبه محمد / شاهنامه هویت ماست

 

photo_۲۰۱۸-۰۵-۲۸_۲۰-۲۹-۵۱

باشگاه نقالان _ گفتگو(معصومه دیوار) : طیبه محمد بیش از ۲۵ سال است که در حوزه کودک و نوجوان فعالیت دارد. او فعالیت خود را از سال ۶۸ در صدا و سیما آغاز کرد و این فعالیت با حضور در بخش کودک و نوجوان« صبح بخیر ایران» ادامه یافت. او سپس وارد مجموعه تحقیقاتی شد و از آنجایی که به عنوان گزارشگر فعالیت می‌کرد با کودکان و نوجوانان ارتباط گرفت و از همان زمان متوجه شد کودکان و نوجوانان نیاز دارند تا با ادبیات کهن ایران آشنا شوند. این امر سبب شد تا در صدد آموزش شاهنامه و ادبیات کهن ایران به کودکان برآید. در ادامه مشروح گفت و گوی« قانون بچه‌ها» را با طیبه محمد می‌خوانید.

به نظر شما آشنایی با ادبیات کهن ایران و یادگرفتن اشعار شاهنامه چه تاثیری می‌تواند بر کودکان و نوجوانان داشته باشد؟

آشنایی با ادبیات کهن ایران به نوعی سبب شناخت کودکان با هویت و گذشته خود می‌شود. در حقیقت وقتی ما گذشته و هویت خود را بدانیم، به آینده خود امیدوارتر می‌شویم. یکی از خصوصیات شاهنامه این است که به گونه‌ای داستان‌ها را برای ما روایت می کند، گویی در حال دیدن فیلم سینمایی با تمام جزيیات هستیم. تمام این موارد سبب شد تا از همان ابتدای کار، در صدد برنامه سازی برای معرفی اشعار شاهنامه به کودکان برآیم. در واقع تمام رویکرد فعالیت من در حوزه کودک و نوجوان حول محور ادبیات داستانی گذشت. سال‌ها این روند ادامه یافت تا آنکه ۱۰ سال پیش برای انجام کار تحقیقاتی پایان نامه دانشگاهی خود، وارد چرخه خانواده شدم. به این معنا که در صدد تحقیق در خصوص ریشه فرهنگی خانواده از نگاه ادبیات داستانی برآمدم. داستان‌های بومی و فولکلوریک را در جغرافیا و مناطق مختلف ایران بررسی کردم و به تحقیق در خصوص زبان‌های مختلفی که در ایران وجود دارد پرداختم و متوجه شدم هر داستان با توجه به اقلیم و شرایط زندگی ساکنان آن منطقه چه ویژگی‌ها و خصوصیاتی دارد. درواقع به بررسی ریشه های داستان‌های فولکلوریک با توجه به فرهنگ و آداب و رسوم منطقه پرداختم . این امر سبب شد تا به این نتیجه برسم که می‌توانیم داستان‌های شاهنامه را به صورت طبقه بندی شده به بچه‌ها بیاموزیم.؛ چراکه تمام آنچه بچه‌های ما برای پاسخگویی به سوالات نهفته در ذهن‌شان به آن نیاز دارند در دل داستان‌های کهن نهفته است.

از چه روش‌هایی برای آموزش ادبیات کهن و اشعار شاهنامه به بچه‌ها استفاده کردید؟

از آنجایی که برای تکمیل تحقیقات از نظرات استادان بسیار بهره جستم، با استاد علیقلی محمودی‌بختیاری، نویسنده کتاب«شاهنامه آبشخور عارفان» روبه رو شدم. طی صحبت هایی که با ایشان در خصوص اقلیم گسترده ایران و چند زبانه بودن اقوام ایرانی داشتم، به این نتیجه رسیدیم که در واقع تعدد زبان‌ها در ایران سبب شده‌ که ایرانی ها به صورت ژنتیکی چند زبانه باشند و فقط نیاز است تا برای یادگیری به هویت اصلی خود برسند. اگر قرار باشد مطلبی را بیاموزیم و آن مطلب ریشه در فرهنگ ما داشته باشد، بي‌شك سریع‌تر آن را می‌آموزیم؛ از این رو سعی کردیم تا داستان‌های شاهنامه را با کمک استادان بزرگ به زبان‌های مختلف برای کودکان و نوجوانان ترجمه کنیم. در ابتدای امر نثر داستان را ترجمه کردیم سپس درصدد ترجمه اشعار به زبان‌های روسی، فرانسه، انگلیسی، اسپانیایی، ژاپنی، ترکی استانبولی و آلمانی برآمدیم. در کنار آموزش اشعار شاهنامه به زبان‌های مختلف، هنرهای نمایشی را نیز به کار بردیم. به این معنا که اگر کودک، داستان یا اشعاری را به زبان انگلیسی می‌خواند در حقیقت زبان بدن او نیز مانند یک انگلیسی زبان خواهد بود؛ چرا که بخش بزرگی از درک مفهوم از طریق زبان بدن است. اگر من به عنوان یک مخاطب ایرانی نمایشی را توسط چند بازیگر فرانسوی ببینم که به زبان فارسی آن را اجرا می‌کنند اما حالت رفتار آن‌ها ایرانی نیست، دچار نافهمی می‌شوم؛ چراکه زبان بدن آن‌ها برای من قابل فهم نیست. از این رو در صدد آن بر آمدیم تا علاوه بر آموزش زبان، زبان بدن را نیز با بچه‌ها کار کنیم. نباید فراموش کرد که درصد یادگیری بچه‌ها با موسیقی و نمایش چند برابر می‌شود.

ترجمه اشعار شاهنامه به زبان‌های مختلف چه تاثیری در زبان آموزی و اشراف بچه‌ها به زبان‌های مختلف داشت؟

جالب اینجاست بدانید زمانی که بچه‌ها داستان‌ها را یاد می‌گیرند، به زبانی که داستان با آن روایت می‌شود نیز تسلط پیدا می‌کنند؛ چرا که از یک سو دایره واژگان فارسی آن‌ها افزایش پیدا می‌کند و این امر سبب افزایش دایره واژگان آن‌ها در زبان‌های مختلف نیز می‌شود. در واقع کودکان با یادگیری داستان می‌توانند به مفهوم کلماتی که در آن به کار برده شده است، پی ببرند.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme